Mới chia tay mà buồn đến không làm được gì là chuyện bình thường. Bắt đầu tự chăm sóc từ phần nền: ngủ đủ giờ, ăn đều bữa dù ít, đi bộ mỗi ngày, có một hai người để nói chuyện, và tạm tránh những thứ làm vết thương mở lại như xem lại ảnh cũ hay trang cá nhân của người kia.
Đừng đặt mục tiêu “quên ngay” hay “phải vui lên”. Mục tiêu của những tuần đầu chỉ là đi qua từng ngày mà vẫn giữ được sức khỏe. Các phần dưới đi theo thứ tự thời gian, từ mấy ngày đầu đến vài tháng sau.
Vì sao chia tay làm cơ thể mệt đến vậy
Chia tay không chỉ là chuyện cảm xúc. Bạn mất đi một người đã là một phần nhịp sống: tin nhắn buổi sáng, cuộc gọi trước khi ngủ, kế hoạch cuối tuần. Cơ thể quen với những nhịp đó, nên khi chúng biến mất, bạn có thể thấy hụt hẫng ở những thời điểm rất cụ thể trong ngày. Mất ngủ, chán ăn hoặc ăn nhiều hơn, khó tập trung, mệt mỏi dù không làm gì là những phản ứng thường gặp.
Hiểu như vậy để bớt tự trách. Bạn không yếu đuối vì không làm việc nổi trong vài ngày. Bạn đang trải qua một sự mất mát thật.
Ba ngày đầu: chỉ cần giữ phần nền
Những ngày đầu, đừng cố làm điều gì lớn. Chỉ cần những việc tối thiểu sau:
- Ăn đều bữa, dù chỉ một bát cháo, một hộp sữa. Bỏ bữa liên tục làm tâm trạng tụt nhanh hơn.
- Uống đủ nước, hạn chế cà phê sau buổi trưa để giấc ngủ không bị ảnh hưởng thêm.
- Đi ra ngoài ít nhất một lần mỗi ngày, dù chỉ đi bộ quanh khu nhà mười lăm phút.
- Báo cho một hai người thân thiết biết chuyện, để có người hỏi han bạn mỗi ngày.
- Nếu cần, xin nghỉ một hai ngày phép. Nếu không nghỉ được, làm phần việc tối thiểu và tha thứ cho mình nếu năng suất giảm.
- Tránh quyết định lớn như nghỉ việc, chuyển nhà, cắt tóc trọc trong lúc cảm xúc đang dâng cao.
Tuần đầu đến tuần thứ ba: tạo lại nhịp sống
Khi qua được mấy ngày đầu, bạn bắt đầu xây lại các thói quen. Ưu tiên theo thứ tự này.
Giấc ngủ trước tiên
Giữ giờ đi ngủ và thức dậy cố định, kể cả cuối tuần. Đặt điện thoại xa giường, vì nửa đêm là lúc dễ cầm máy lên đọc lại tin nhắn cũ nhất. Nếu không ngủ được sau khoảng hai mươi phút, ngồi dậy làm một việc nhẹ như gấp quần áo, đọc vài trang sách giấy, rồi quay lại giường khi buồn ngủ.
Vận động vừa sức
Không cần chạy năm cây số. Đi bộ nhanh, đạp xe, bơi, tập theo một video ngắn ở nhà. Vận động giúp ngủ ngon hơn và cho bạn cảm giác đang làm được một điều gì đó cho bản thân.
Lấp những khoảng trống quen thuộc
Để ý những giờ trong ngày bạn thấy nhớ nhất, thường là giờ hai người hay gọi nhau, buổi tối cuối tuần. Lên kế hoạch trước cho những lúc đó: hẹn bạn ăn tối, gọi về cho bố mẹ, đăng ký một lớp học buổi tối. Không phải để trốn nỗi nhớ, mà để nó không ập đến khi bạn đang một mình không có gì làm.
Viết ra thay vì nhắn đi
Khi muốn nhắn cho người cũ, hãy viết điều muốn nói vào sổ hoặc một ghi chú không gửi. Thường sau một đêm, bạn sẽ thấy không cần gửi nữa.
Mạng xã hội và đồ vật cũ: làm gì cho nhẹ
Những thứ gợi nhớ là nơi vết thương hay mở lại nhất. Bạn không cần xóa sạch mọi thứ, nhưng nên giảm số lần chạm vào chúng.
| Thứ gợi nhớ | Cách làm nhẹ nhàng |
|---|---|
| Trang cá nhân của người kia | Tạm bỏ theo dõi hoặc ẩn bài đăng, không cần chặn nếu không bị làm phiền |
| Ảnh chung trong điện thoại | Chuyển vào một thư mục riêng hoặc ổ lưu trữ, quyết định giữ hay xóa sau vài tháng |
| Đồ người kia tặng | Gom vào một hộp, cất lên cao hoặc gửi nhờ nhà người thân |
| Cuộc trò chuyện cũ | Lưu trữ để không hiện lên đầu danh sách |
| Bài hát, quán quen của hai người | Tạm tránh một thời gian, sau này có thể quay lại với ký ức nhẹ hơn |
Làm những việc này không có nghĩa là bạn chối bỏ quá khứ. Bạn chỉ đang cho mình khoảng cách để lành.
Những cái sai hay gặp
Lao ngay vào một mối quan hệ mới. Có người mới giúp quên nhanh trong vài tuần, nhưng thường mang theo nỗi buồn chưa xử lý. Hãy cho mình thời gian trước khi hẹn hò lại.
Dùng rượu bia hoặc thức khuya để quên. Cảm giác dễ chịu chỉ kéo dài vài giờ, sáng hôm sau nỗi buồn quay lại kèm mệt mỏi.
Theo dõi người cũ qua bạn chung. Hỏi dò người kia đang làm gì, có ai mới chưa, chỉ giữ bạn ở lại trong câu chuyện cũ.
Ép mình phải ổn. Đăng ảnh vui vẻ, tỏ ra không sao trước mọi người trong khi bên trong rất buồn sẽ làm bạn kiệt sức hơn. Bạn được phép nói “mình đang không ổn lắm”.
Tự kể đi kể lại với tất cả mọi người. Nói ra giúp ích, nhưng kể với quá nhiều người khiến bạn phải sống lại câu chuyện liên tục. Chọn vài người tin cậy.
Từ tháng thứ hai: tìm lại mình
Khi nhịp sống đã ổn hơn, đây là lúc tìm lại những phần của mình mà có thể đã bị lãng quên khi yêu: một sở thích bỏ dở, những người bạn lâu không gặp, một kỹ năng muốn học. Không phải để chứng minh với ai, mà để bạn nhớ rằng cuộc sống của mình có nhiều mảng hơn một mối quan hệ.
Bạn cũng có thể bắt đầu nhìn lại mối quan hệ đã qua một cách bình tĩnh hơn: điều gì mình trân trọng, điều gì mình học được về nhu cầu của bản thân. Đừng biến việc này thành phiên tòa với chính mình hay với người kia.
Nếu còn chung nhóm bạn hoặc chỗ làm với người cũ, xem thêm bài cư xử khi còn chung nhóm bạn, chung chỗ làm. Và khi người cũ bất ngờ nhắn lại, bài người yêu cũ nhắn tin lại sau chia tay sẽ giúp bạn quyết định cách đáp.
Nói chuyện với người thân thế nào
Có người bên cạnh là một trong những thứ giúp đi qua chia tay nhiều nhất, nhưng cách nói cũng quan trọng.
Chọn đúng người để kể
Không phải ai cũng hợp để nghe chuyện chia tay. Có người sẽ lắng nghe, có người vội khuyên “quên đi, thiếu gì người”, có người lại kể chuyện của họ. Chọn một hai người biết lắng nghe, và nói thẳng bạn cần gì: “Mình chỉ cần kể cho nhẹ lòng, bạn chưa cần khuyên gì đâu.”
Khi gia đình hỏi nhiều
Bố mẹ, họ hàng có thể lo lắng và hỏi dồn, nhất là khi hai người đã ra mắt gia đình. Bạn có thể trả lời ngắn: “Con với bạn ấy chia tay rồi, con đang ổn dần. Khi nào sẵn sàng con kể thêm.” Câu này cho gia đình biết tin mà không buộc bạn phải kể lại từ đầu.
Khi chính bạn không muốn nói
Không muốn kể cũng không sao. Nhưng đừng cắt hết liên lạc với mọi người. Một cuộc gọi hỏi chuyện khác, một bữa cơm cùng gia đình, một buổi đi dạo với bạn cũng giúp bạn không thấy một mình, dù không nhắc gì đến chuyện chia tay.
Khi nào cần tìm đến chuyên gia
Buồn sau chia tay thường dịu dần theo từng tuần, dù có những ngày quay lại nặng. Bạn nên tìm đến chuyên gia tâm lý hoặc bác sĩ nếu nỗi buồn kéo dài trên vài tuần mà không nhẹ đi, nếu bạn mất ngủ hay chán ăn kéo dài, không thể đi làm hoặc học, thu mình khỏi mọi người, hoặc thấy cuộc sống không còn ý nghĩa.
Nếu bạn có ý nghĩ làm hại bản thân, hãy nói ngay với một người thân và đến cơ sở y tế gần nhất. Đó là tình huống cần được giúp ngay, không chờ.
Nhiều bệnh viện và trung tâm tư vấn có dịch vụ tham vấn tâm lý. Gặp chuyên gia không phải vì bạn “có vấn đề”, mà vì có người đồng hành chuyên môn giúp bạn đi qua giai đoạn khó nhanh và nhẹ hơn.
Câu hỏi thường gặp
Chia tay bao lâu thì hết buồn?
Không có thời hạn chung. Mối quan hệ càng dài, nỗi buồn thường càng lâu. Điều nên để ý là xu hướng: từng tuần có nhẹ đi không. Nếu không nhẹ đi sau vài tuần, nên tìm hỗ trợ chuyên môn.
Sau chia tay mất ngủ phải làm sao?
Giữ giờ ngủ cố định, để điện thoại xa giường, hạn chế cà phê buổi chiều và vận động nhẹ ban ngày. Nếu mất ngủ kéo dài hơn một hai tuần, hãy gặp bác sĩ.
Có nên xóa hết ảnh người yêu cũ?
Không cần vội. Bạn có thể chuyển ảnh vào một thư mục riêng để không thấy hằng ngày, rồi vài tháng sau quyết định giữ hay xóa khi đã bình tâm hơn.
Có nên yêu người mới để quên người cũ?
Thường không nên vội. Người mới có thể giúp quên tạm, nhưng nỗi buồn chưa xử lý dễ theo sang mối quan hệ mới. Hãy cho mình thời gian ổn định trước.
Khi nào buồn vì chia tay cần gặp chuyên gia tâm lý?
Khi nỗi buồn kéo dài nhiều tuần không nhẹ đi, ảnh hưởng ăn ngủ, công việc, hoặc bạn thu mình khỏi mọi người. Có ý nghĩ làm hại bản thân thì cần báo người thân và đến cơ sở y tế ngay.
Mới chia tay có nên nghỉ làm vài ngày?
Nếu được, một hai ngày nghỉ giúp bạn ổn lại. Nhưng nghỉ quá lâu dễ làm bạn thu mình. Đi làm lại với khối lượng vừa phải thường giúp nhịp sống trở về nhanh hơn.