Cách tự nhiên nhất là bắt đầu từ chính việc hai người đang làm chung: hỏi một câu về bài tập, buổi tập, dụng cụ, rồi để vài buổi sau câu chuyện tự dài ra. Lớp học và câu lạc bộ cho bạn lợi thế lớn: còn gặp lại nhiều lần, nên không cần nói hết mọi thứ trong một lần.
Điều làm hỏng chuyện thường không phải câu mở đầu vụng, mà là vội. Vội xin liên lạc, vội tỏ ý, vội biến một chỗ sinh hoạt chung thành chỗ người kia phải né. Phần dưới đi theo thứ tự thật: quan sát, mở lời, giữ nhịp, tiến một bước, và lùi lại khi cần.
Vì sao lớp học và câu lạc bộ là chỗ làm quen dễ chịu
Ở chỗ hẹn hò, hai người gặp nhau với câu hỏi treo lơ lửng: có hợp không. Ở lớp học, câu lạc bộ chạy bộ, nhóm đọc sách hay lớp nấu ăn, hai người gặp nhau vì một việc khác. Câu hỏi về tình cảm lùi xuống phía sau, nên ai cũng bớt căng.
Bạn được nhìn người kia trong nhiều tình huống: lúc làm sai, lúc giúp người khác, lúc mệt, lúc vui. Đó là thông tin quý hơn mọi hồ sơ tự giới thiệu. Người kia cũng được nhìn bạn như vậy, nên khi có thiện cảm, nó dựa trên con người thật chứ không dựa trên một buổi gặp được chuẩn bị kỹ.
Mặt trái là chỗ này có người khác. Nếu bạn làm người kia khó xử, họ không thể đứng dậy ra về như ở một buổi hẹn; họ vẫn phải đến lớp tuần sau. Vì vậy mọi bước dưới đây đều có một điều kiện chung: người kia luôn có đường lùi dễ dàng mà không mất mặt.
Trước khi mở lời: nhìn một chút, đừng soi
Vài buổi đầu, việc của bạn là có mặt đều và làm tốt phần việc của mình. Người hay đến, nhiệt tình, dễ chịu với mọi người tự nhiên trở thành người dễ bắt chuyện.
Biết người kia đến đây để làm gì
Có người đến câu lạc bộ để tập thật, có người đến để có bạn, có người đến để nghỉ ngơi sau tuần làm việc. Người đang tập trung luyện cho một giải chạy sẽ không thích bị kéo ra nói chuyện giữa buổi. Người hay ở lại sau giờ để trò chuyện thì cởi mở hơn. Chỉ cần để ý thói quen chung, không cần tìm hiểu đời tư.
Đừng biến quan sát thành theo dõi
Ranh giới rất rõ: để ý những gì người kia cho cả lớp thấy là bình thường. Lục trang cá nhân, hỏi dò bạn bè xem người ấy có người yêu chưa, cố tình xếp chỗ ngồi cạnh mỗi buổi thì đã sang phía khiến người khác thấy bị nhắm vào. Nếu muốn biết người kia có đang trong một mối quan hệ không, câu trả lời sẽ tự đến qua trò chuyện bình thường.
Câu mở đầu từ việc chung: mẫu dùng được ngay
Câu mở đầu tốt có ba đặc điểm: gắn với việc đang diễn ra, trả lời được trong một câu, và không đòi hỏi gì ở người kia. Một vài mẫu theo từng chỗ:
- Lớp ngoại ngữ: “Bài nghe hôm nay đoạn cuối bạn có bắt kịp không, mình hụt mất câu đó.”
- Câu lạc bộ chạy bộ: “Hôm nay bạn chạy cự ly nào? Mình đang tập lại sau mấy tuần nghỉ, chân hơi nặng.”
- Lớp nấu ăn, làm gốm, vẽ: “Phần men của bạn ra màu đẹp quá, bạn pha theo tỉ lệ cô dạy hay tự thử?”
- Nhóm đọc sách: “Lúc nãy bạn nói về nhân vật người cha, mình nghĩ mãi. Bạn đọc cuốn nào khác của tác giả này chưa?”
- Lớp thể dục, bơi, võ: “Động tác này mình làm hoài bị lệch, bạn có mẹo gì không?”
Câu hỏi xin lời khuyên hoạt động tốt vì người được hỏi thấy mình hữu ích, và câu trả lời có sẵn chỗ để hỏi tiếp. Khen cụ thể vào việc người kia làm (màu men, cách đọc sách) dễ nhận hơn khen ngoại hình, vì nó không đặt người kia vào thế bị ngắm.
Không cần câu mở đầu thông minh. Một câu bình thường nói bằng giọng thoải mái, nhìn vào mắt, rồi biết dừng đúng lúc, đi xa hơn mọi câu được chuẩn bị kỹ.
Giữ nhịp qua nhiều buổi: mỗi lần thêm một chút
Lợi thế của chỗ sinh hoạt chung là bạn không phải làm mọi thứ trong một lần. Buổi đầu chỉ cần vài câu về bài học. Buổi sau hỏi lại chuyện cũ: “Hôm trước bạn bảo đang tập lại, giờ đỡ chưa?” Câu hỏi nối tiếp cho người kia thấy bạn có nghe, và đó là thứ tạo thiện cảm bền hơn mọi lời khen.
Dần dần câu chuyện tự mở rộng ra ngoài lớp: công việc, cuối tuần làm gì, quê ở đâu. Để người kia tự kể đến đâu thì hỏi đến đó. Nếu họ trả lời ngắn và quay lại chuyện bài học, đó là tín hiệu họ chưa muốn nói chuyện riêng, và bạn quay theo họ.
Một cách nhẹ nhàng để có thêm thời gian bên nhau mà không gây áp lực là các dịp cả nhóm: đi ăn sau buổi tập, ở lại dọn dẹp, cùng một nhóm làm bài. Trong nhóm, người kia luôn có người khác để nói chuyện, nên không ai bị kẹt. Bạn được thấy hai người có hợp chuyện không trước khi có bất kỳ lời mời riêng nào.
Khi nào và làm sao tiến thêm một bước
Sau vài buổi trò chuyện thoải mái, nếu bạn thấy người kia cũng hay chủ động hỏi han, cười nhiều khi nói chuyện, nhớ những gì bạn kể, thì có thể tiến một bước nhỏ. Thứ tự hợp lý:
- Xin liên lạc gắn với lý do chung: “Mình kết bạn để gửi bạn bài nghe hôm nay nhé?” hay “Có nhóm nhắn tin của câu lạc bộ không, bạn thêm mình vào được không?”. Chi tiết hơn ở bài xin số điện thoại lần đầu mà không làm người kia khó xử.
- Rủ một việc nối dài từ lớp học: đi xem triển lãm gốm, chạy thử một cung đường mới vào sáng chủ nhật, đi mua sách. Việc cụ thể dễ nhận lời hơn câu “hôm nào đi chơi nhé”.
- Nói rõ dần dần ý của mình. Đến buổi thứ hai, thứ ba đi riêng, nếu muốn hơn tình bạn thì có thể nói: “Mình thích đi với bạn, và mình muốn tìm hiểu bạn nhiều hơn một người bạn cùng lớp. Bạn thấy sao cũng được, cứ nói thật với mình.”
Câu cuối quan trọng nhất là phần “bạn thấy sao cũng được”. Nó cho người kia quyền từ chối mà không thấy mình là người xấu. Muốn biết người kia có thật sự quan tâm hay chỉ lịch sự, xem thêm bài nhận biết thiện cảm thật hay chỉ là lịch sự.
Những cái sai hay gặp và vì sao nó hỏng
Phần lớn lần làm quen thất bại ở lớp học không vì người ta không thích bạn, mà vì cách bạn đi làm người ta ngại.
| Việc hay làm | Vì sao hỏng | Làm thay bằng |
|---|---|---|
| Tỏ ý ngay buổi thứ hai, thứ ba | Người kia chưa biết gì về bạn, chỉ có thể từ chối hoặc nhận lời cho qua | Trò chuyện vài tuần, để thiện cảm tự có nền |
| Chỉ nói chuyện với một người, bỏ mặc cả nhóm | Người kia thấy bị chú ý quá mức, cả nhóm cũng nhận ra | Thân thiện với mọi người, dành thêm chút thời gian cho người mình thích |
| Nhắn tin dồn dập ngay sau khi có liên lạc | Biến một quen biết nhẹ nhàng thành áp lực phải trả lời | Nhắn khi có lý do, để người kia có nhịp của họ |
| Nhờ cả lớp “ghép đôi”, trêu chọc | Người kia bị đặt vào thế phải phản ứng trước đám đông | Giữ chuyện riêng là chuyện của hai người |
| Tỏ ý trước mặt người khác | Từ chối trước mặt người khác rất khó, nhận lời vì ngại còn tệ hơn | Nói khi chỉ có hai người, ở chỗ người kia dễ rời đi |
Nếu người kia không có ý: lùi lại sao cho lớp học vẫn dễ chịu
Người kia có thể trả lời nhẹ nhàng: “Mình quý bạn như bạn cùng lớp thôi.” Câu đáp tốt nhất ngắn và thật: “Cảm ơn bạn đã nói thẳng. Không sao đâu, tuần sau gặp ở lớp nhé.” Rồi tuần sau bạn chào hỏi bình thường như với mọi người khác, không lạnh nhạt, không cố tỏ ra vui quá mức.
Đừng hỏi lý do, đừng xin thêm cơ hội, đừng nhờ bạn bè nói giúp. Mỗi lần như vậy là thêm một lần người kia phải từ chối. Cũng đừng bỏ lớp ngay, trừ khi bạn thật sự thấy khó chịu; việc bạn vẫn đến đều và cư xử bình thường cho cả hai thấy mọi chuyện vẫn ổn. Bài bị từ chối khi mở lời: phản ứng thế nào cho đàng hoàng có thêm các tình huống khó hơn.
Một vài người sau đó vẫn thành bạn tốt của nhau. Điều đó chỉ xảy ra khi người bị từ chối không biến tình bạn thành chỗ chờ đợi.
Tự kiểm trước mỗi bước
Trước khi nhắn, rủ hay tỏ ý, hỏi mình mấy câu:
- Nếu người kia nói không, họ có phải né mình ở lớp không? Nếu có, bước này đang quá to.
- Mình đang tìm hiểu con người này, hay chỉ đang thích hình ảnh mình tưởng tượng về họ?
- Người kia có từng chủ động bắt chuyện, hỏi lại, nhớ chuyện của mình không?
- Mình đã cư xử với người kia giống cách cư xử với cả nhóm, chỉ thêm chút quan tâm, hay đã khác hẳn?
- Mình có sẵn sàng nghe một chữ “không” mà vẫn chào người ta vui vẻ tuần sau không?
Năm câu này không để làm bạn chùn bước, mà để mỗi bước đi ra đều nhẹ, đều lùi lại được. Làm quen ở chỗ sinh hoạt chung là cuộc đi bộ đường dài, không phải cuộc chạy nước rút.
Câu hỏi thường gặp
Làm quen người cùng lớp học thêm có bị coi là kỳ không?
Không kỳ nếu bạn bắt đầu từ chuyện học và để câu chuyện tự dài ra. Người ta thấy khó chịu khi bị chú ý quá mức hoặc bị tỏ ý quá sớm, chứ không phải khi được hỏi han thân thiện.
Nên bắt chuyện với người mình thích vào lúc nào trong buổi học?
Lúc đầu giờ khi mọi người đang chờ hoặc lúc cuối giờ khi thu dọn là tự nhiên nhất. Tránh lúc người kia đang tập trung làm bài hay đang tập, vì khi đó lời bắt chuyện thành sự làm phiền.
Biết người kia đã có người yêu thì có nên tiếp tục làm quen không?
Nên dừng ý định tìm hiểu tình cảm, giữ quan hệ bạn cùng lớp bình thường. Tiếp tục tỏ ý với người đang có đôi vừa làm họ khó xử vừa khiến cả nhóm mất thoải mái.
Bao lâu thì nên xin liên lạc người mình thích ở câu lạc bộ?
Không có số buổi cố định. Khi hai người đã trò chuyện thoải mái vài lần và có một lý do chung như gửi tài liệu, hỏi lịch tập, xin liên lạc lúc đó sẽ rất tự nhiên.
Lỡ tỏ ý bị từ chối thì có nên nghỉ lớp không?
Thường không cần. Nếu bạn vẫn đến đều, chào hỏi bình thường, cả hai sẽ quen lại sau vài buổi. Chỉ nên đổi lớp khi chính bạn thấy quá khó chịu và việc học bị ảnh hưởng.