Có thể tỏ ý, nếu hai người ngang cấp, không ai quản lý ai, công ty không cấm, và bạn đã quen người kia đủ lâu để thấy thiện cảm có qua có lại. Khi đó hãy nói một lần, ngoài giờ làm, rõ ràng và cho người kia đường từ chối dễ dàng; bị từ chối thì dừng hẳn.
Chuyện thích người cùng chỗ làm rất phổ biến: hai người gặp nhau mỗi ngày, cùng vượt qua những đợt việc gấp, hiểu nhau qua cách làm việc. Cái khó là chỗ làm không phải chỗ người kia có thể né bạn nếu không muốn. Vì vậy cần cẩn thận gấp đôi so với làm quen ở chỗ khác.
Những trường hợp nên dừng ngay
Trước khi nghĩ tới chuyện nói ra, xem mình có rơi vào trường hợp nào dưới đây không. Có thì tốt nhất giữ cảm xúc cho riêng mình:
- Một trong hai người quản lý, chấm điểm, duyệt lương hay quyết định công việc của người kia. Người cấp dưới khó từ chối thật lòng, và bất kỳ quyết định nào sau đó cũng bị nghi là thiên vị. Nếu bạn là cấp trên, đừng tỏ ý; nếu bạn là cấp dưới thích sếp, càng cần thận trọng.
- Người kia đang có người yêu hoặc đã có gia đình. Không có cách tỏ ý nào trong trường hợp này mà không gây rắc rối cho tất cả.
- Quy định công ty cấm hoặc yêu cầu khai báo. Đọc nội quy hay hỏi bộ phận nhân sự một cách chung chung trước.
- Bạn mới vào làm vài tuần. Chưa đủ thời gian để biết người kia, và cũng chưa đủ để mọi người biết bạn là người thế nào.
- Hai người đang làm chung dự án căng thẳng. Chờ dự án xong, để việc tỏ ý không lẫn vào áp lực công việc.
Nếu không rơi vào trường hợp nào, vẫn chưa nên vội. Đọc tiếp phần dưới để cân nhắc kỹ hơn.
Cân nhắc trước khi nói: được gì, mất gì
Hãy nghĩ đến cả hai kết quả, không chỉ kết quả mình mong.
| Nếu người kia đồng ý | Nếu người kia từ chối | Bạn cần chuẩn bị |
|---|---|---|
| Có người hiểu công việc và nhịp sống của mình | Vẫn gặp nhau mỗi ngày, có thể ngượng một thời gian | Tâm thế giữ thái độ bình thường ít nhất vài tuần |
| Phải giữ ranh giới công việc để không bị điều tiếng | Đồng nghiệp có thể đoán ra nếu cư xử thay đổi | Không kể với ai trong công ty trước và sau khi nói |
| Nếu sau này chia tay vẫn phải làm chung | Người kia có thể thấy khó xử khi họp chung | Sẵn sàng lùi hoàn toàn, không nhắc lại |
Câu hỏi quan trọng nhất là cột thứ ba: bạn có thật sự làm được không. Nếu biết mình sẽ buồn tới mức đi làm khó chịu, có lẽ chưa phải lúc.
Dấu hiệu thiện cảm có qua có lại ở chỗ làm
Ở môi trường công sở, đọc nhầm tín hiệu tốn kém hơn ở nơi khác.
Phân biệt thân thiện công việc và quan tâm riêng
Ở chỗ làm, người ta thân thiện vì đó là việc cần thiết: chào hỏi, giúp nhau, cười đùa khi ăn trưa. Đó không phải dấu hiệu. Dấu hiệu thật là khi người kia chủ động nói chuyện ngoài lề công việc, nhớ chuyện riêng bạn kể, rủ đi ăn trưa hai người, nhắn tin ngoài giờ về chuyện không liên quan công việc.
Không có dấu hiệu thì không suy diễn
Người kia cười với bạn nhiều không có nghĩa họ thích bạn; có thể họ cười với tất cả mọi người. Nếu không thấy sự chủ động từ phía người kia, nhiều khả năng họ chỉ xem bạn là đồng nghiệp tốt. Bài nhận biết thiện cảm thật hay chỉ là lịch sự có cách đọc kỹ hơn.
Nếu quyết định nói: thứ tự hợp lý
Khi đã cân nhắc và thấy có cơ sở, cách an toàn nhất là đi từ nhỏ đến rõ:
- Mời một việc ngoài giờ, nhẹ và không mang tính hẹn hò rõ ràng: đi ăn trưa riêng ở một chỗ ngoài toà nhà, đi xem một triển lãm cuối tuần. Xem người kia nhận lời có vui không, có hỏi lại chuyện riêng của bạn không.
- Nếu những lần đó đều thoải mái, nói ý của mình ngoài giờ làm, ở nơi riêng tư vừa phải (không phải ở văn phòng, không qua email công việc hay nhóm nhắn tin chung).
- Nói một lần, ngắn và rõ: “Mình quý bạn hơn một đồng nghiệp. Mình muốn tìm hiểu bạn nếu bạn cũng thấy vậy. Nếu không, mình hoàn toàn hiểu, và chuyện công việc giữa mình với bạn vẫn như cũ.”
- Cho người kia thời gian trả lời. Không cần câu trả lời ngay; người kia có thể cần suy nghĩ.
- Dù kết quả thế nào, sáng hôm sau đến văn phòng cư xử như bình thường.
Câu “chuyện công việc vẫn như cũ” là lời hứa quan trọng nhất trong cả câu. Nó cho người kia biết từ chối không khiến họ mất gì ở chỗ làm, và bạn phải giữ lời hứa đó.
Bị từ chối: giữ chỗ làm dễ thở cho cả hai
Nếu người kia không có ý, đáp ngắn: “Cảm ơn bạn đã nói thật. Mình hiểu, mai gặp nhé.” Từ đó trở đi, không nhắc lại, không rủ đi riêng nữa, không nhắn tin ngoài giờ trừ chuyện công việc. Cư xử với người kia như với mọi đồng nghiệp khác, không lạnh nhạt, không cố gắng quá.
Đừng kể chuyện với đồng nghiệp khác, kể cả người bạn thân nhất trong công ty. Chuyện lan ra thì người chịu thiệt nhiều nhất là người đã từ chối, vì họ sẽ bị bàn tán hoặc bị trêu. Muốn tâm sự thì tìm bạn bè ngoài công ty.
Nếu nỗi buồn khiến bạn khó làm việc, cho mình thời gian. Phần lớn sự ngượng ngùng qua đi sau vài tuần khi cả hai đều cư xử bình thường. Cách đi qua cảm giác này có thêm ở bài bị từ chối khi mở lời: phản ứng thế nào cho đàng hoàng.
Nếu được đồng ý: giữ ranh giới công việc
Thống nhất cách cư xử ở văn phòng. Hai người nói với nhau trước: ở chỗ làm vẫn là đồng nghiệp, không biểu hiện tình cảm, không xưng hô khác.
Quyết định có công khai không, khi nào. Không cần thông báo sớm. Nếu quy định yêu cầu khai báo, làm đúng quy định. Nếu không, có thể để sau khi mối quan hệ đã ổn.
Tách chuyện riêng khỏi công việc. Giận nhau thì không mang vào cuộc họp. Bất đồng công việc thì giải quyết như đồng nghiệp, không mang về nhà.
Chuẩn bị cho tình huống xấu nhất. Nghĩ sẵn: nếu chia tay, hai người có làm chung được không? Nói thẳng chuyện này sớm giúp cả hai yên tâm hơn.
Những điều không nên làm, dù có thiện cảm
Không dùng công việc làm cớ
Giao thêm việc để được ngồi gần, xin vào chung dự án, nhắn tin việc lúc nửa đêm để có cớ trò chuyện: người kia sớm nhận ra, và đồng nghiệp khác cũng vậy. Tình cảm nên đi đường riêng, công việc đi đường công việc.
Không thử lòng qua người khác
Nhờ đồng nghiệp dò hỏi, cố ý nhắc chuyện người yêu cũ trước mặt người kia, tỏ ra thân với người khác để xem họ có ghen không. Mấy cách này khiến người kia mất lòng tin, và đưa chuyện riêng của hai người ra cả phòng.
Tự kiểm trước khi nói ra
Hỏi mình: nếu người kia từ chối, mình có đi làm bình thường được không? Mình đã thấy người kia chủ động ít nhất vài lần chưa, hay chỉ là mình mong như vậy? Mình có đang ở vị trí có quyền lực đối với người kia không? Và nếu tình huống bị đảo ngược, mình có thấy thoải mái khi được tỏ ý theo cách mình sắp làm không?
Nếu một trong bốn câu khiến bạn chần chừ, hãy chờ thêm. Ở chỗ làm, không có gì phải vội; bạn và người kia còn gặp nhau mỗi ngày.
Câu hỏi thường gặp
Có nên tỏ tình với đồng nghiệp cùng phòng không?
Có thể nếu hai người ngang cấp, công ty không cấm và đã có thiện cảm qua lại rõ ràng. Nói một lần ngoài giờ làm, hứa rằng công việc vẫn như cũ, và sẵn sàng dừng hẳn nếu bị từ chối.
Thích sếp thì nên làm gì?
Nên rất thận trọng, vì sếp có quyền với công việc của bạn và mọi chuyện sau đó dễ bị coi là thiên vị. Thường cách an toàn là giữ cảm xúc cho riêng mình, hoặc chờ khi không còn quan hệ cấp trên cấp dưới.
Tỏ ý với đồng nghiệp qua tin nhắn có được không?
Được nếu là tin nhắn riêng, ngoài giờ làm, không qua kênh công việc. Nói trực tiếp ở nơi riêng tư thường tốt hơn, nhưng tin nhắn cho người kia thời gian suy nghĩ trước khi trả lời.
Bị đồng nghiệp từ chối thì có nên nghỉ việc không?
Thường không cần. Cư xử bình thường, không nhắc lại chuyện cũ, sau vài tuần sự ngượng ngùng sẽ qua. Chỉ nên cân nhắc nếu chính bạn không thể làm việc ổn định trong thời gian dài.
Hai người yêu nhau cùng công ty có cần báo cấp trên không?
Tuỳ quy định từng nơi. Có công ty yêu cầu khai báo, có nơi không. Hãy đọc nội quy hoặc hỏi bộ phận nhân sự, và luôn khai báo nếu một trong hai quản lý công việc của người kia.